HienHuu.comHiện Hữu
Kiểm tra hiện trạng từng bộ phận

Bể phốt và cống thoát nhà cũ: hỏi gì, nhìn gì trước khi xuống tiền mua

Trước khi mua nhà cũ, hỏi bể phốt nằm đâu, lần hút gần nhất, ống thoát ra cống nào, có đi qua đất nhà bên không và các dấu hiệu bể đầy, cống tắc.

Ground floor corridor of an older Vietnamese house, a square concrete manhole cover set into worn floor tiles, a damp patch around its edge, low angle, muted afternoon light

Với bể phốt và cống thoát của nhà cũ, người mua cần biết năm điều trước khi xuống tiền: bể phốt nằm ở đâu, lần hút gần nhất là khi nào, nước thải đi ra cống nào, đường ống có đi qua đất hay nhà bên cạnh không, và có dấu hiệu bể đầy hay cống tắc không. Phần lớn thông tin đến từ câu hỏi và quan sát xung quanh, không cần mở nắp bể.

Bể phốt là bộ phận người mua ít nghĩ tới nhất nhưng lại gây khó chịu nhất khi có chuyện: mùi bốc lên trong nhà, bồn cầu xả chậm, nước thải tràn ngược khi mưa lớn. Có những nhà bể phốt nằm dưới phòng khách đã lát đá, hoặc chung một bể với nhà bên. Biết trước những chuyện này giúp bạn tránh bất ngờ và tính đúng việc phải làm.

Vì sao bể phốt nhà cũ đáng hỏi kỹ

Bể phốt, hay hầm cầu, là bể chứa và xử lý sơ bộ chất thải từ bồn cầu trước khi phần nước đi ra cống chung. Bể cần được hút định kỳ khi cặn đầy; khoảng thời gian tuỳ dung tích và số người ở. Nhà cũ đã qua nhiều đời chủ, bể có thể chưa từng được hút từ lâu, có thể đã bị lát đè không còn đường mở nắp, hoặc đã nứt vỡ thành, làm nước thải ngấm ra nền và tường xung quanh.

Ở nhiều khu phố cũ và hẻm nhỏ, hệ thống thoát nước được làm qua nhiều thời kỳ. Có nhà nối ống thoát ra cống chung ở hẻm, có nhà xả ra mương, có nhà đi ống nhờ qua đất nhà bên rồi mới ra cống. Cách nối nào cũng có lịch sử của nó, nhưng với người mua, điều quan trọng là biết rõ để không phát sinh chuyện với hàng xóm hay với tổ dân phố sau này.

Bể phốt và cống cũng liên quan chặt với nền nhà. Nhà có nền thấp hơn đường, khi mưa lớn, nước cống có thể dâng ngược vào qua phễu sàn và bồn cầu. Đây là chuyện nên hỏi cùng lúc khi tìm hiểu về nền nhà, có bài riêng trong cùng chuyên mục.

Năm câu hỏi đầu tiên dành cho chủ nhà

Những câu này hỏi được ngay trong buổi xem đầu tiên, câu trả lời giúp quyết định có cần xem kỹ hơn không:

  • Bể phốt nằm ở đâu, có mấy bể. Nhà nhiều tầng có thể có một bể chung hoặc mỗi khu một bể. Hỏi chủ nhà chỉ vị trí và vị trí nắp mở.
  • Lần hút gần nhất là khi nào. Nhớ được thời điểm và người hút là dấu hiệu tốt. "Chưa bao giờ phải hút" ở một căn nhà nhiều năm tuổi có hai cách hiểu: bể rất lớn, hoặc bể đã có vấn đề mà không ai biết.
  • Nước thải đi ra cống nào. Cống chung ở hẻm, cống mặt đường hay mương thoát. Hỏi luôn khu này có hay bị ngập, nước cống có lần nào dâng ngược vào nhà không.
  • Đường ống có đi qua đất nhà bên không. Hoặc ngược lại, ống thoát của nhà bên có đi qua đất nhà này không. Đây là chuyện phải biết trước vì liên quan tới quyền của cả hai bên.
  • Đã từng có sự cố gì. Tắc, tràn, mùi, phải đục nền sửa. Ở đâu, khi nào, ai sửa, sửa xong có còn tái diễn không.

Ghi lại câu trả lời và đối chiếu với những gì nhìn thấy. Câu trả lời mơ hồ ở một căn nhà lâu năm không phải chuyện lạ, nhưng nên được bù bằng quan sát kỹ hơn và có thể bằng một lần mời thợ xem.

Những dấu hiệu nhìn và ngửi được khi đi xem

Nắp bể và nền quanh nắp. Nắp bể thường là tấm bê tông vuông ở tầng trệt, trong bếp, gầm cầu thang hay sân sau. Nền quanh nắp ẩm, có vệt ố, gạch quanh nắp lún hay nứt là dấu hiệu nên hỏi. Không tự cạy mở nắp bể phốt: khí bên trong có thể độc và dễ cháy, cúi vào gần rất nguy hiểm.

Nắp bị lát kín. Không tìm thấy nắp, hoặc nắp nằm dưới lớp gạch, đá mới lát, có nghĩa là lần hút tới phải đục nền. Đây là việc nhỏ nhưng nên biết trước, và cũng là gợi ý rằng bể có thể lâu chưa được hút.

Mùi trong nhà. Mùi hôi nặng ở tầng trệt, nhất là quanh nắp bể, gầm cầu thang hay phễu thoát sàn sau khi đã đổ nước, có thể liên quan đến bể đầy, ống thông hơi tắc hay nắp hở. Mùi rõ hơn vào giờ cả nhà dùng nước nhiều.

Bồn cầu xả chậm, ọc ạch. Nếu nhiều bồn cầu trong nhà cùng xả chậm, nước trong lòng bồn dâng lên rồi mới rút, hay có tiếng ọc ạch ở phễu sàn khi xả, nguyên nhân thường nằm ở phía bể hoặc đường ống chung, không phải ở một thiết bị.

Ống thông hơi. Bể phốt thường có một ống thông hơi dẫn lên cao. Hỏi ống thông hơi đi đâu, có bị bịt khi cơi nới, xây thêm tầng hay không. Ống thông hơi bị bịt làm mùi dồn vào trong nhà và nước xả kém.

Cống thoát và nước mưa: đọc từ ngoài vào

Thoát nước của ngôi nhà không chỉ có nước thải sinh hoạt mà còn có nước mưa từ mái, sân. Quan sát bên ngoài giúp biết hệ thống có thông suốt không:

Quan sátThường cho thấyHỏi thêm
Hố ga trước nhà đầy rác, bùnLâu không nạo vét, dễ tắc khi mưaAi nạo vét, bao lâu một lần
Vệt nước bẩn khô trên tường, ngưỡng cửa tầng trệtNước từng tràn vào nhàLần ngập gần nhất, nước dâng tới đâu
Phễu sàn tầng trệt có nắp đậy kín, chặn vật nặngChủ nhà từng gặp nước dâng ngượcDâng ngược khi nào, từ phễu nào
Ống nước mưa từ mái nối chung vào ống thoát thảiMưa lớn dễ quá tải đường thoátĐường nước mưa đi riêng hay chung
Cống hẻm hở, có mùiHệ thống chung của khu kémKhu phố có kế hoạch làm lại cống không

Những việc như nạo vét cống chung của hẻm thường thuộc trách nhiệm của khu dân cư hoặc chính quyền địa phương. Người mua không giải quyết được, nhưng cần biết để đánh giá tiện nghi sống và rủi ro ngập.

Đường ống đi qua đất nhà bên: chuyện kỹ thuật thành chuyện quan hệ

Ở nhà phố liền kề, nhà trong hẻm sâu và nhà xây trên đất chia nhỏ, không hiếm trường hợp ống thoát của nhà phía trong phải đi qua đất nhà phía ngoài mới ra được cống. Khi hai nhà cùng một chủ hoặc có quan hệ tốt thì không ai nhắc. Đến khi một bên bán nhà, xây lại hay đổ móng mới, đường ống ấy trở thành chuyện cần thoả thuận.

Khi mua, hãy hỏi rõ đường ống thoát đi qua đâu, đã có thoả thuận gì với nhà bên chưa, thoả thuận bằng lời hay bằng giấy. Nếu chủ nhà không biết, có thể hỏi hàng xóm. Pháp luật dân sự có quy định về quyền và nghĩa vụ giữa các chủ sở hữu bất động sản liền kề, trong đó có việc cấp thoát nước qua bất động sản liền kề; cách áp dụng cụ thể tuỳ từng trường hợp, nên tra văn bản hiện hành hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn khi có vướng mắc.

Trường hợp ngược lại, nhà bên có đường ống đi qua đất nhà định mua, cũng cần biết. Nếu sau này bạn muốn xây lại, làm móng mới, đường ống của nhà bên sẽ ảnh hưởng tới phương án. Những vấn đề quanh ranh giới, lối đi và tường chung có chuyên mục riêng, nên đọc kèm.

Khi nào nên mời thợ xem trước khi quyết định

Có mùi nặng không rõ nguồn. Đã đổ nước vào mọi phễu mà mùi vẫn nặng ở tầng trệt, đặc biệt quanh nắp bể hay gầm cầu thang, nên nhờ thợ thông hút kiểm tra tình trạng bể và đường ống.

Nền quanh bể lún, nứt, ẩm. Đây có thể là dấu hiệu bể nứt thành, nước thải ngấm ra nền. Vừa là chuyện vệ sinh vừa có thể ảnh hưởng nền móng, nên cần người có chuyên môn xem.

Nhiều thiết bị cùng thoát kém. Khi bồn cầu, phễu sàn ở nhiều tầng cùng chậm, vấn đề thường nằm ở bể hoặc ống chung. Thợ có thể dùng thiết bị soi ống để xác định chỗ tắc, vỡ.

Không ai biết bể nằm ở đâu. Nhà đã sửa nhiều lần, nắp bị lát kín, chủ mới mua lại cũng không rõ. Nên làm rõ trước khi mua để tính trước việc phải đục nền khi cần hút.

Từng có nước cống dâng ngược. Nếu đã xảy ra, hỏi thợ về giải pháp như van một chiều, nâng cốt phễu, và tính vào kế hoạch. Phần này liên quan trực tiếp tới việc nhà có nền thấp hơn đường hay không.

Đưa kết quả vào thương lượng và kế hoạch

Những gì tìm hiểu được về bể phốt và cống nên đưa vào danh sách hiện trạng, kèm ảnh vị trí nắp bể, vệt ẩm, hố ga. Nếu cần hút bể, nạo vét, sửa ống thông hơi, đó là việc nhỏ, có thể thoả thuận ai làm trước ngày giao nhà. Nếu bể nứt, ống thoát vỡ dưới nền hay đường ống đi qua đất nhà bên chưa có thoả thuận, đó là hạng mục cần ghi rõ trong trao đổi với người bán.

Không nên để chuyện bể phốt thành lý do nhân lên rủi ro một cách cảm tính. Phần lớn nhà cũ có bể phốt cần hút, cống cần nạo, và đó là chuyện bảo dưỡng bình thường. Điều cần tránh là bất ngờ: mua xong mới biết nắp nằm dưới phòng khách, ống đi nhờ nhà bên, hay khu phố hay ngập cống. Cách đưa phát hiện vào hợp đồng có bài riêng trong chuyên mục thương lượng và hợp đồng.

Câu hỏi thường gặp

Có nên mở nắp bể phốt để kiểm tra khi đi xem nhà không?

Không nên tự mở. Khí trong bể phốt có thể độc và dễ cháy, cúi vào gần hay dùng lửa gần nắp đều nguy hiểm. Nếu cần biết tình trạng bể, nhờ thợ thông hút có dụng cụ và kinh nghiệm kiểm tra, có mặt chủ nhà. Người mua chỉ nên quan sát nền quanh nắp và hỏi.

Bể phốt bao lâu thì phải hút một lần?

Khoảng cách tuỳ dung tích bể, số người ở và thói quen sử dụng, nên không có một con số chung cho mọi nhà. Điều quan trọng khi mua là biết lần hút gần nhất và tình trạng hiện tại. Nếu chủ nhà không nhớ, có thể thoả thuận hút bể trước ngày giao nhà.

Nắp bể phốt nằm dưới gạch lát thì có sao không?

Không làm hỏng bể, nhưng mỗi lần hút sẽ phải đục gạch tìm nắp rồi lát lại. Nên hỏi vị trí chính xác và đánh dấu lại. Khi cải tạo sau này, có thể làm nắp thăm dễ mở hơn. Đây là việc nhỏ nhưng nên biết trước khi mua.

Ống thoát nước nhà mình đi qua đất nhà bên thì có rủi ro gì?

Rủi ro nằm ở chỗ khi nhà bên xây lại, đổi chủ hay có mâu thuẫn, đường ống có thể bị ảnh hưởng. Hỏi rõ đã có thoả thuận gì chưa, có giấy tờ không. Quy định về cấp thoát nước qua bất động sản liền kề nên tra văn bản hiện hành hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Nhà có mùi hôi ở tầng trệt có phải do bể phốt?

Có thể, nhưng cũng có thể do bẫy mùi phễu sàn bị khô, cống hẻm hở hay ống thông hơi bị bịt. Đổ nước vào các phễu, chờ một lúc, nếu mùi vẫn nặng thì nghĩ đến bể và đường ống. Mùi kèm nền ẩm quanh nắp bể là lý do để mời thợ xem.

Khu phố hay ngập thì bể phốt có bị ảnh hưởng không?

Khi nước cống dâng cao, nước thải có thể dâng ngược vào nhà qua phễu sàn và bồn cầu, nhất là nhà có nền thấp. Hỏi chủ nhà và hàng xóm lần ngập gần nhất, nước dâng tới đâu. Phần nền nhà thấp hơn đường có bài riêng trong cùng chuyên mục.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138