HienHuu.comHiện Hữu
Mua nhà cũ theo từng loại nhà

Mua nhà phố ống cũ: những chỗ hay hỏng của kiểu nhà sâu, hẹp, nhiều tầng

Nhà ống cũ hay hỏng ở hai bức tường chung, giếng trời, phía sau nhà, cầu thang và các tầng xây thêm dần. Cách soi từng chỗ khi đi xem trước khi đặt cọc.

Long narrow corridor inside an old Vietnamese tube house, light falling from a skylight onto a damp side wall, buyer seen from behind with a flashlight

Nhà phố ống cũ hay hỏng ở năm chỗ: hai bức tường chung với nhà bên, khoảng giếng trời và phần sau nhà nơi nước mưa dồn về, cầu thang dốc, các tầng được xây thêm qua nhiều đợt, và đường điện nước phải chạy suốt chiều sâu lẫn chiều cao của căn nhà. Khi đi xem, người mua nên soi lần lượt năm chỗ đó trước khi để ý tới nội thất hay màu sơn.

Kiểu nhà này phổ biến ở mọi đô thị Việt Nam vì thửa đất mặt phố thường hẹp ngang mà sâu. Chính hình dáng ấy tạo ra những kiểu hư hỏng riêng mà nhà cấp 4 hay căn hộ ít gặp. Bài dưới đây đi theo từng vùng của một căn nhà ống điển hình, chỉ ra dấu hiệu cần nhìn, câu cần hỏi chủ nhà và chỗ nào phải mời kỹ sư xem thay vì tự kết luận.

Vì sao nhà ống cũ hỏng theo kiểu riêng của nó

Một căn nhà ống thường rộng ba đến năm mét, sâu gấp nhiều lần chiều ngang, và cao từ hai tới năm tầng. Hai bên là hai nhà khác dựng sát, nhiều khi chung luôn bức tường. Ánh sáng và gió chỉ vào được từ mặt trước, mặt sau và một khoảng giếng trời ở giữa. Nước mưa trên mái phải tìm đường xuống qua ống đứng chạy dọc nhà. Mọi thứ đều dồn vào một dải đất hẹp, nên chỉ cần một khâu kém là ảnh hưởng lan ra cả nhà.

Đặc điểm thứ hai là nhà ống cũ hiếm khi được xây một lần cho xong. Rất nhiều căn bắt đầu là nhà một hoặc hai tầng, rồi mỗi lần gia đình có thêm người lại đổ thêm một tầng, cơi thêm một tum, đua thêm một ban công. Mỗi đợt xây do một tốp thợ khác, vật liệu khác, có khi không còn ai nhớ móng ban đầu được làm cho mấy tầng. Người mua vì thế không chỉ mua một ngôi nhà, mà mua cả lịch sử những lần thêm thắt đó.

Đặc điểm thứ ba là khó sửa. Nhà ống bị kẹp giữa hai nhà khác nên việc chống thấm tường bên, thay ống thoát hay gia cố móng đều vướng hàng xóm. Một lỗi nhỏ ở nhà ống có thể kéo theo chuyện phải xin phép, phải thương lượng, phải chờ nhà bên đồng ý. Đó là lý do người mua cần biết trước những gì đang hỏng, chứ không chỉ những gì nhìn thấy đẹp.

Hai bức tường chung: chỗ người mua hay quên nhìn

Hỏi tường thuộc về ai. Với nhà ống, câu hỏi đầu tiên là mỗi bên nhà có tường riêng hay dùng chung một bức với nhà bên. Tường riêng thì giữa hai nhà thường còn một khe hở nhỏ, nhìn từ sân thượng hoặc từ mái xuống có thể thấy. Tường chung thì không có khe, và mọi chuyện khoan, đục, chống thấm sau này đều phải tính cùng nhà bên.

Tìm vệt ẩm chạy dọc. Tường bên của nhà ống hay ẩm thành một dải dọc từ trên xuống, nhất là ở tầng trên cùng, do nước mưa lọt qua khe giữa hai nhà rồi ngấm vào. Vệt ẩm loang hình dải, sơn phồng rộp theo chiều đứng là dấu hiệu dễ nhận. Hãy chạm tay vào: lạnh và hơi mịn hơn chỗ khác là đáng chú ý.

Nhìn chỗ hai nhà chênh tầng. Khi nhà bên thấp hơn, phần tường của căn định mua lộ ra phía trên mái nhà bên phải tự chịu mưa nắng. Phần lộ đó hay được trát vội, không sơn, dễ thấm. Khi nhà bên cao hơn, nước từ tường nhà bên có thể chảy xuống mái hoặc sân thượng căn định mua. Cả hai trường hợp đều nên đứng trên sân thượng nhìn kỹ.

Hỏi nhà bên có định xây lại không. Nếu nhà bên cũ hơn và chủ có ý xây lại, việc đào móng sát vách có thể làm lún, nứt căn bên cạnh. Câu này không ai buộc phải trả lời, nhưng một cuộc trò chuyện ngắn với hàng xóm thường cho người mua nhiều thông tin hơn mọi tờ giấy.

Giếng trời, phía sau nhà và đường nước mưa

Giếng trời là lá phổi của nhà ống, nhưng cũng là chỗ nước mưa rơi thẳng vào giữa nhà. Ở nhà cũ, giếng trời thường đã bị chủ trước lợp kín bằng tấm nhựa, kính hay tôn để chống mưa, và việc lợp lại nhiều lần để lại các mép nối dễ dột. Khi đi xem, hãy đứng ngay dưới giếng trời nhìn lên: mép tấm lợp có vệt rêu, có vết nước chảy dọc tường bên dưới, có chỗ trát vá mới không. Nếu giếng trời còn để thoáng, hãy xem sàn dưới cùng có rãnh thu nước và rãnh đó có thông không.

Phía sau nhà ống là vùng hay bị bỏ quên nhất. Bếp, nhà vệ sinh, khu giặt phơi, bể nước và bể phốt thường dồn ra đây, cộng thêm ống thoát nước mưa từ mái chạy xuống. Đây là nơi ẩm nhất, tối nhất và cũng hay bị cơi nới nhất. Người mua nên đi hẳn ra sau, mở cửa sổ sau nếu có, nhìn xem tường sau có mốc, có rêu, có vết nứt chéo quanh khung cửa không, và hỏi phần sau nhà có được xây lấn ra khoảng lùi phía sau hay không.

Đường thoát nước mưa của nhà ống thường là một hoặc hai ống đứng chạy từ mái xuống tới cống. Ống cũ hay nứt ở khớp nối giữa các tầng, nhất là ở những tầng được xây thêm sau. Hãy hỏi ống chạy âm tường hay đi nổi, và nhìn trần các tầng ngay cạnh vị trí ống xem có vệt ố hình tròn không. Chi tiết kiểm từng bộ phận như mái, tường, nhà vệ sinh đã có bài riêng ở danh mục kiểm tra từng bộ phận; ở đây chỉ cần nhớ phía sau và giữa nhà là hai vùng phải soi lâu nhất.

Đọc dấu vết các tầng được xây thêm

Nhà ống cũ ba, bốn tầng rất hay là kết quả của nhiều lần đổ thêm. Không cần là kỹ sư, người mua vẫn có thể nhận ra phần nào được xây sau qua những dấu hiệu sau:

  • Gạch lát, cửa, lan can tầng trên khác hẳn kiểu tầng dưới, thường mới hơn rõ rệt.
  • Cầu thang lên tầng trên cùng dốc hơn, hẹp hơn, hoặc đổi vật liệu giữa chừng.
  • Trần tầng dưới có một đường nứt chạy thẳng theo chiều ngang nhà, có thể là mạch nối giữa sàn cũ và phần đổ thêm.
  • Tum trên sân thượng làm bằng khung thép, vách tôn hay tường mỏng, khác hẳn kết cấu bên dưới.
  • Chiều cao các tầng không đều, tầng trên thấp hẳn để tiết kiệm.
  • Chủ nhà nói "tầng này mới làm thêm vài năm" nhưng không có giấy tờ gì cho lần xây đó.

Thấy những dấu hiệu này không có nghĩa căn nhà nguy hiểm. Nó có nghĩa là người mua cần hỏi thêm hai việc. Một là phần xây thêm có giấy phép hay chưa, có ghi trên giấy chứng nhận chưa, vì phần chưa ghi nhận có thể khiến việc sang tên hay bán lại sau này vướng. Hai là móng ban đầu có được tính cho số tầng hiện tại không, và câu này chỉ kỹ sư kết cấu trả lời được sau khi xem tại chỗ. Thấy nứt chéo ở tường, cửa đi kẹt bất thường hay sàn nghiêng là lúc nên mời kỹ sư trước khi bàn tới tiền.

Cầu thang, điện và nước trong nhà nhiều tầng

Cầu thang nhà ống thường đặt ở giữa hoặc lệch về một bên tường, và vì đất hẹp nên hay làm dốc, bậc cao, chiếu nghỉ nhỏ. Nhà cũ còn hay có cầu thang xoắn hoặc cầu thang sắt lên tầng tum. Hãy tự đi lên đi xuống vài lần, chú ý lan can có lung lay không, mặt bậc có mòn trơn không, và tưởng tượng người già, trẻ nhỏ trong nhà sẽ đi thế nào. Nếu gia đình có người lớn tuổi, một cầu thang quá dốc có thể là lý do đủ để cân nhắc lại cả căn nhà.

Điện trong nhà ống cũ phải chạy dài từ công tơ ở mặt tiền vào tận sau nhà rồi lên các tầng. Qua nhiều đợt xây thêm, dây thường được nối chồng, đi nổi, kéo vội lên tầng mới. Người mua chỉ nên quan sát: tủ điện có phân nhánh theo tầng không, dây ở tầng trên có phải loại khác dây tầng dưới không, có ổ cắm nào xém đen không. Không tự tháo nắp ổ hay tủ điện để xem; việc đó để thợ điện làm khi được chủ nhà đồng ý.

Nước là vấn đề riêng của nhà cao tầng hẹp. Nước máy thường chỉ đủ áp lên tầng một, tầng hai, nên nhà ống hay có bồn chứa trên mái và máy bơm đẩy nước lên. Hãy mở vòi ở tầng cao nhất xem nước có đều không, hỏi bồn đặt ở đâu, bao lâu súc rửa một lần, chân đỡ bồn có rỉ không. Bồn nặng đặt trên sàn mái cũ là chi tiết đáng để kỹ sư liếc qua khi mời đến.

Bảng soi nhanh một căn nhà ống cũ

Bảng dưới gom các vùng hay hỏng của nhà ống cũ theo thứ tự đi từ ngoài vào trong, từ dưới lên trên. Cột cuối giúp người mua biết khi nào chỉ cần ghi chú, khi nào phải dừng lại hỏi người chuyên môn.

VùngNhìn gìHỏi gìMức cần lưu ý
Mặt tiềnBan công, mái hiên đua ra, phần tầng trên nhô ra so với tầng dướiPhần đua ra có trong giấy phép khôngHỏi thêm giấy tờ
Hai tường bênVệt ẩm dọc, sơn phồng, khe giữa hai nhàTường riêng hay chung, nhà bên có định xây lạiGhi chú, xem kỹ trên sân thượng
Giếng trờiMép tấm lợp, vệt nước dọc tường, rãnh thu nước dưới đáyLợp lại mấy lần, có dột khôngGhi chú
Phía sau nhàMốc, rêu, nứt quanh khung cửa, phần cơi nớiCó xây lấn khoảng lùi sau khôngHỏi thêm giấy tờ
Các tầng thêmVật liệu khác nhau, nứt ngang trần, tầng thấpXây năm nào, có phép không, móng tính cho mấy tầngMời kỹ sư nếu có nứt chéo
Cầu thangĐộ dốc, lan can, mặt bậcCó ai trong nhà từng trượt ngã khôngCân nhắc theo người sẽ ở
Điện nướcTủ điện, dây nổi, áp nước tầng trên, bồn trên máiLần thay dây gần nhất, bồn súc khi nàoMời thợ nếu thấy ổ xém

Bảng này để người mua mang theo khi đi xem và đánh dấu tại chỗ. Một căn có nhiều ô "ghi chú" vẫn có thể là căn tốt; một căn chỉ có một ô "mời kỹ sư" nhưng ở phần móng hay tầng thêm thì cần thận trọng hơn nhiều.

Từ những gì thấy được tới quyết định mua

Sau khi đi một vòng, người mua nên tách điều mình thấy thành ba nhóm. Nhóm thứ nhất là hư hỏng bề mặt sửa được trong vài ngày: sơn bong, gạch vỡ lẻ, vòi rỉ. Nhóm thứ hai là hư hỏng có nguyên nhân phải tìm: thấm tường bên, dột giếng trời, nước yếu tầng trên. Nhóm thứ ba là những điều liên quan tới kết cấu hoặc giấy tờ: tầng xây thêm không phép, nứt chéo, phần cơi nới lấn ra ngoài. Nhóm một chỉ là chuyện tiền sửa; nhóm hai cần thêm một lần xem với thợ; nhóm ba là lý do để dừng lại hỏi trước khi đặt cọc.

Với nhà ống, nhóm thứ ba hay gặp hơn các kiểu nhà khác vì lịch sử xây thêm. Người mua nên đề nghị chủ nhà cho xem giấy phép xây dựng, bản vẽ, giấy chứng nhận và so số tầng, diện tích sàn với căn nhà thật. Phần nào chênh, hãy hỏi cơ quan đăng ký đất đai hoặc UBND xã, phường nơi có nhà xem phần đó có thể được ghi nhận không, theo Luật Xây dựng và Luật Đất đai 2024 bản hiện hành. Khi phần chênh lớn hoặc chủ nhà không trả lời rõ, có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn trước khi ký bất cứ giấy gì.

Cuối cùng, hãy hình dung cuộc sống thật trong căn nhà: ai ngủ tầng nào, ai lên xuống cầu thang nhiều lần một ngày, phơi đồ ở đâu, để xe ở đâu. Một căn nhà ống tốt trên giấy nhưng không hợp nếp sống của gia đình thì những hư hỏng nhỏ sẽ trở thành phiền toái lớn.

Câu hỏi thường gặp

Nhà phố ống cũ thường hỏng nhất ở đâu?

Những chỗ hay hỏng nhất là hai bức tường bên giáp nhà hàng xóm, khu giếng trời, phần sau nhà nơi có bếp và nhà vệ sinh, cùng các tầng được xây thêm sau. Đó là nơi nước mưa dồn về và nơi chất lượng thi công không đồng đều giữa các đợt xây.

Làm sao biết nhà ống có tường chung với nhà bên?

Lên sân thượng hoặc mái nhìn xuống chỗ tiếp giáp: nếu không có khe hở giữa hai nhà thì nhiều khả năng là tường chung. Hỏi thẳng chủ nhà và đối chiếu sơ đồ trên giấy chứng nhận để biết ranh giới chạy ở mép tường hay giữa tường.

Nhà ống được xây thêm tầng có mua được không?

Có thể mua, nhưng cần biết phần xây thêm đã có giấy phép và đã ghi trên giấy chứng nhận hay chưa. Phần chưa được ghi nhận có thể gây vướng khi sang tên, thế chấp hoặc bán lại, và nên được hỏi kỹ cơ quan đăng ký đất đai nơi có nhà.

Có cần mời kỹ sư khi mua nhà ống cũ không?

Không phải căn nào cũng cần, nhưng nên mời khi thấy nứt chéo ở tường, sàn nghiêng, cửa kẹt bất thường, hoặc khi nhà được đổ thêm nhiều tầng mà không rõ móng làm cho mấy tầng. Chi phí một lần xem thường nhỏ so với rủi ro phải gia cố sau này.

Giếng trời bị lợp kín có sao không?

Lợp kín giúp tránh mưa nhưng làm nhà tối và bí hơn, và các mép tấm lợp cũ dễ dột. Khi đi xem, hãy nhìn vệt nước dọc tường dưới giếng trời và hỏi đã lợp lại mấy lần để biết chỗ này có phải điểm dột thường xuyên không.

Nước yếu ở tầng trên nhà ống cũ do đâu?

Thường do áp nước máy không đủ đẩy lên cao, máy bơm hoặc bồn trên mái có vấn đề, hoặc ống cũ bị đóng cặn. Hãy mở vòi ở tầng cao nhất khi đi xem và hỏi hệ thống bồn, bơm đang dùng để biết cần sửa gì sau khi mua.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138