HienHuu.comHiện Hữu
Bán nhà đã xây: phía người bán

Người mua muốn đưa kỹ sư đến kiểm tra nhà: chủ bán nên phối hợp thế nào

Khi người mua xin đưa kỹ sư đến kiểm tra nhà cũ, chủ bán nên đồng ý, thống nhất trước phạm vi, chuẩn bị nhà và giấy tờ, đi cùng trong buổi kiểm tra.

Engineer in a hard hat seen from behind shining a flashlight into an open ceiling hatch of an older townhouse, the homeowner standing nearby on the staircase landing

Khi người mua xin đưa thợ hay kỹ sư đến kiểm tra nhà, chủ bán nên đồng ý, thống nhất trước thời gian, phạm vi và những việc không được làm, chuẩn bị nhà để kiểm tra được dễ, rồi đi cùng trong suốt buổi. Người mua chịu bỏ công mời người chuyên môn là người mua nghiêm túc; từ chối thường khiến họ nghi ngờ và rời đi.

Bài này viết cho người bán: vì sao nên phối hợp, cần thống nhất những gì trước buổi kiểm tra, chuẩn bị nhà và giấy tờ ra sao, nên cư xử thế nào trong buổi kiểm tra, làm gì với nhận xét sau đó, và những đề nghị nào người bán có quyền từ chối một cách hợp lý.

Vì sao người bán nên đồng ý

Một người mua đã đi xem vài lần, đã hỏi kỹ giấy tờ, rồi xin đưa thợ hoặc kỹ sư đến là dấu hiệu họ đang tiến gần đến quyết định. Với nhà cũ, việc mời người chuyên môn xem mái, tường, điện nước, kết cấu là cách hành xử cẩn thận và hợp lý. Từ chối có thể khiến người mua nghĩ căn nhà có điều giấu giếm.

Buổi kiểm tra cũng có lợi cho người bán. Nếu nhà tốt, nhận xét của người chuyên môn trở thành điểm tựa cho người mua, giúp giữ giá. Nếu có lỗi, nó được nêu ra trước khi ký, hai bên thương lượng một lần cho xong, thay vì cãi nhau sau ngày giao nhà khi người mua tự phát hiện.

Hơn nữa, người bán đã công khai lỗi trước, rồi người chuyên môn của bên mua xác nhận đúng những gì người bán đã nói, thì uy tín của người bán tăng lên rõ rệt. Phần còn lại của giao dịch, từ đặt cọc tới công chứng, thường trôi chảy hơn khi niềm tin đã có.

Thống nhất trước buổi kiểm tra

Trao đổi trước, tốt nhất bằng tin nhắn để có ghi lại, những điểm sau:

  1. Ngày giờ và thời lượng dự kiến; chọn ban ngày để đủ sáng, nếu muốn xem thấm thì chọn sau mưa.
  2. Ai sẽ đến: số người, tên người chuyên môn, họ làm nghề gì; người bán có quyền biết ai vào nhà mình.
  3. Phạm vi: xem bằng mắt, dùng đèn pin, máy đo ẩm, thước đo; có thử nước, bật hết điện, mở nắp bể phốt hay hố ga không.
  4. Những việc không được làm: khoan, đục, cạy gạch, tháo trần, tháo tủ điện, tháo thiết bị.
  5. Có được chụp ảnh, quay phim không, và chụp những gì; ảnh đồ đạc cá nhân, giấy tờ cá nhân thì không.
  6. Có cần người bán chuẩn bị gì thêm, như mở khoá phòng kho, dời tủ.

Thống nhất trước giúp buổi kiểm tra không biến thành cuộc tranh cãi tại chỗ. Người mua cũng thấy người bán đang hợp tác thật, không chỉ đồng ý cho có.

Chuẩn bị nhà trước khi người chuyên môn đến

Một buổi kiểm tra hiệu quả cần người chuyên môn tiếp cận được mọi chỗ. Người bán chuẩn bị:

  • Mở khoá mọi phòng, kho, gác xép, lối lên mái, tum cầu thang.
  • Dời đồ khỏi chân tường, góc phòng, tủ âm để thấy được chỗ hay ẩm.
  • Bật điện, nước bình thường; không ngắt aptomat trước buổi kiểm tra.
  • Biết vị trí nắp bể phốt, hố ga, van nước tổng, đồng hồ điện nước.
  • Dọn sân thượng, khơi thông lối đi quanh nhà.
  • Để sẵn thang nếu cần lên mái hoặc nhìn lên trần, nhưng việc trèo lên mái là việc của người chuyên môn, người bán không nên trèo giúp.

Người bán cũng nên tự đi một vòng trước, ghi lại những chỗ mình đã biết có lỗi để chủ động chỉ cho người chuyên môn. Người kiểm tra thường đánh giá cao chủ nhà nói trước: nó giúp họ tập trung vào những chỗ cần xem kỹ hơn và nói chuyện thẳng thắn hơn.

Giấy tờ nên để sẵn và cách cho xem

Người chuyên môn thường hỏi giấy phép xây dựng, bản vẽ xin phép hoặc bản vẽ hoàn công nếu có, hoá đơn các lần sửa lớn, thông tin về móng nếu chủ nhà còn nhớ. Để sẵn bản sao những thứ này. Sổ ghi các lần sửa chữa, nếu có, giúp buổi kiểm tra nhanh hơn nhiều.

Chỉ đưa bản sao, giữ bản gốc giấy chứng nhận và giấy tờ quan trọng ở chỗ an toàn. Không cần đưa giấy tờ cá nhân như căn cước, sổ tiết kiệm, giấy tờ của các thành viên khác trong nhà. Nếu người mua muốn chụp sổ để tra cứu, có thể che bớt thông tin cá nhân không cần thiết, giữ phần thửa đất, phần tài sản và phần ghi chú.

Nếu chưa có bản vẽ, người bán có thể vẽ tay một sơ đồ đơn giản: các tầng, vị trí cầu thang, nhà vệ sinh, đường đi của ống nước chính nếu biết. Một sơ đồ tay không thay được bản vẽ kỹ thuật, nhưng giúp người chuyên môn định hướng nhanh và cho thấy chủ nhà hiểu ngôi nhà của mình.

Trong buổi kiểm tra: người bán nên làm gì

Đi cùng, nhưng không đi sát. Có mặt để trả lời câu hỏi và mở cửa, nhưng để người chuyên môn làm việc. Đứng sát bên cạnh, liên tục giải thích, dễ làm họ khó chịu và người mua nghĩ rằng người bán đang lái hướng nhìn.

Trả lời trung thực, ngắn gọn. Khi được hỏi chỗ này từng thấm chưa, từng sửa chưa, trả lời đúng điều mình biết. Không biết thì nói không biết.

Không tranh luận tại chỗ. Nếu người chuyên môn nhận xét một điều người bán thấy không đúng, ghi lại, để sau buổi kiểm tra trao đổi với người mua. Tranh luận giữa buổi chỉ làm không khí căng thẳng.

Ghi lại những gì được nói. Ghi những nhận xét chính của người chuyên môn. Đây là tài liệu để chuẩn bị cho cuộc thương lượng sau đó, và để người bán tự hiểu căn nhà mình rõ hơn.

Để ý an toàn. Nếu có người lên mái, xuống hố ga, nhắc mọi người cẩn thận, trẻ nhỏ và vật nuôi để ở chỗ khác.

Sau buổi kiểm tra: đọc nhận xét và thương lượng lại

Người mua có thể xin giảm giá, đề nghị người bán sửa một số chỗ trước khi giao, hoặc giữ nguyên giá nhưng thêm điều khoản. Người bán nên xin người mua chia sẻ những điểm chính trong nhận xét, để hiểu đề nghị dựa trên cơ sở nào. Người mua không bắt buộc đưa toàn bộ báo cáo, nhưng thường sẵn lòng nói các điểm chính.

Lỗi đã được người bán công khai từ trước thường đã nằm trong giá; người bán có thể nhắc lại điều đó một cách nhẹ nhàng. Lỗi mới phát hiện thì hai bên cân nhắc: người bán tự sửa, giảm giá tương ứng, hay để nguyên và ghi vào bản kê hiện trạng. Mỗi cách có lợi và hại riêng; cách nào cũng nên ghi lại bằng văn bản.

Nếu nhận xét chỉ ra vấn đề lớn về kết cấu mà người bán không biết, nên tự mời một người chuyên môn khác xem lại trước khi đồng ý mức giảm. Không phải để bác bỏ người mua, mà để chắc rằng cả hai bên đang thương lượng trên một đánh giá đúng.

Khi người mua muốn quay lại kiểm tra lần hai

Không ít người mua sau buổi kiểm tra đầu xin quay lại thêm một lần: để xem chỗ thấm sau trận mưa, để người chuyên môn thứ hai cho ý kiến, hay để đo lại một vài kích thước phục vụ dự tính cải tạo. Với nhà cũ, đề nghị này khá bình thường, và người bán nên nhìn nó như dấu hiệu người mua đang tính kỹ trước khi xuống tiền, không phải sự làm phiền.

Người bán có thể đồng ý nhưng nên hỏi rõ mục đích và giới hạn số lần, nhất là khi có nhiều người khác cũng đang quan tâm. Một cách công bằng là hẹn lần kiểm tra thứ hai trong một khoảng thời gian cụ thể, và nói rõ rằng trong thời gian đó căn nhà vẫn mở cho người khác xem, trừ khi hai bên đã ký đặt cọc. Nếu người mua muốn được giữ chỗ, đặt cọc là con đường rõ ràng nhất.

Trường hợp căn nhà đang có người thuê hoặc người nhà đang ở, cần báo trước cho họ, chọn giờ ít làm phiền. Mỗi lần kiểm tra nên ghi ngắn vào sổ: ngày, ai đến, xem những gì. Ghi chép này giúp người bán theo dõi được tiến độ của từng người mua, và khi có tranh cãi về hiện trạng, nó cho thấy người mua đã có đủ cơ hội xem xét căn nhà trước khi quyết định.

Những đề nghị người bán có quyền từ chối

Người bán có quyền từ chối các thao tác có thể làm hư hỏng căn nhà khi giao dịch chưa xong: khoan tường, đục gạch thử, cạy sàn, tháo trần, tháo thiết bị vệ sinh. Nếu người chuyên môn thấy thật sự cần, hai bên có thể thoả thuận bằng văn bản: ai làm, phạm vi bao nhiêu, ai chịu chi phí khôi phục, và chỉ làm sau khi đã có đặt cọc.

Người bán cũng có thể từ chối những yêu cầu không liên quan đến việc kiểm tra: ở lại qua đêm, mang nhiều người không rõ danh tính đến, chụp ảnh giấy tờ cá nhân, chụp ảnh đồ đạc riêng tư. Từ chối nhẹ nhàng, kèm lý do, và đề xuất cách thay thế, ví dụ hẹn một buổi khác sau mưa thay vì ở lại qua đêm.

Mọi thoả thuận về những việc vượt khỏi kiểm tra bằng mắt nên ghi lại. Nếu có tranh cãi về chuyện ai làm hỏng gì, văn bản ghi trước là thứ bảo vệ cả hai bên.

Câu hỏi thường gặp

Người mua xin đưa kỹ sư đến xem nhà, có nên đồng ý không?

Nên đồng ý. Đó là dấu hiệu người mua nghiêm túc. Từ chối thường khiến họ nghi ngờ căn nhà có vấn đề. Chỉ cần thống nhất trước thời gian, phạm vi và những việc không được làm.

Người chuyên môn của bên mua có được khoan, đục thử tường không?

Người bán có quyền từ chối các thao tác có thể làm hư nhà khi giao dịch chưa xong. Nếu thật cần, hai bên thoả thuận bằng văn bản về phạm vi, người làm và ai chịu chi phí khôi phục.

Có phải đưa bản gốc giấy chứng nhận cho người kiểm tra xem không?

Không cần. Đưa bản sao là đủ để xem thông tin thửa đất và phần tài sản. Bản gốc giữ ở chỗ an toàn, chỉ đưa ra khi công chứng hoặc khi cần đối chiếu có mặt hai bên.

Người bán có được xem báo cáo kiểm tra của bên mua không?

Người mua không bắt buộc đưa toàn bộ, vì họ trả tiền thuê người chuyên môn. Tuy vậy người bán có thể đề nghị được biết các điểm chính khi người mua dựa vào đó để xin giảm giá.

Sau kiểm tra người mua đòi giảm giá nhiều thì làm sao?

Xem lỗi đó đã được công khai trước chưa. Lỗi mới thì cân nhắc tự sửa, giảm giá hay ghi vào bản kê hiện trạng. Nếu vấn đề lớn về kết cấu, nên mời thêm một người chuyên môn khác xem lại trước khi chốt.

Người bán có nên tự trèo lên mái chỉ cho người kiểm tra không?

Không nên. Việc lên mái, xuống hố ga là việc của người chuyên môn có đồ bảo hộ. Người bán chỉ cần mở lối, để sẵn thang nếu có và nhắc mọi người cẩn thận.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138