HienHuu.comHiện Hữu
Bán nhà đã xây: phía người bán

Bán nhà cũ đang cho thuê: báo người thuê, giữ hợp đồng và dẫn người mua xem nhà

Bán nhà đang có người thuê cần đọc lại hợp đồng thuê, báo người thuê sớm, thống nhất lịch dẫn xem, xử lý tiền cọc và chọn bán kèm người thuê hay giao nhà trống.

Two people seen from behind chatting at the open shutter of a small ground floor shop in an older Vietnamese townhouse, afternoon light, motorbikes parked along the street

Bán nhà cũ đang cho thuê, người bán cần đọc lại hợp đồng thuê, báo người thuê sớm và rõ ràng, chọn bán kèm người thuê hay chấm dứt thuê để giao nhà trống, thống nhất lịch dẫn người mua xem nhà, rồi xử lý tiền cọc và chốt điện nước bằng văn bản. Theo nguyên lý của Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Nhà ở 2023, việc bán nhà không tự động chấm dứt hợp đồng thuê; quyền của người thuê phải được tôn trọng.

Nhà đang cho thuê, nhất là nhà mặt tiền cho thuê kinh doanh, có hai mặt: thu nhập ổn định là điểm cộng với một số người mua, nhưng người thuê đang ở là rào cản với người mua cần dọn vào ngay. Bài này đi qua từng bước để người bán giữ được sự công bằng với người thuê mà vẫn bán được nhà. Quy định cụ thể cần tra văn bản hiện hành.

Đọc lại hợp đồng thuê trước khi rao bán

Lấy hợp đồng thuê ra đọc lại từ đầu, chú ý thời hạn thuê còn bao lâu, điều khoản về việc chủ nhà bán nhà, thời gian báo trước khi chấm dứt, mức bồi thường nếu chấm dứt trước hạn, tiền đặt cọc và cách hoàn trả. Nhiều hợp đồng thuê làm sơ sài, không có điều khoản bán nhà; khi đó áp dụng nguyên lý chung của pháp luật dân sự và nhà ở.

Theo nguyên lý chung, khi nhà đang cho thuê được bán, hợp đồng thuê thường tiếp tục có hiệu lực với chủ mới cho đến hết hạn, trừ khi các bên thoả thuận khác. Pháp luật nhà ở cũng có những quy định về việc báo trước cho người thuê và các trường hợp người thuê có quyền ưu tiên. Điều kiện cụ thể phải tra văn bản hiện hành, nhưng hướng chung là: người bán không thể bán nhà rồi bắt người thuê dọn đi ngay.

Ghi lại những điểm chính của hợp đồng thuê lên một trang: người thuê là ai, thời hạn đến ngày nào, tiền thuê trả thế nào, tiền cọc bao nhiêu, ai giữ, những thoả thuận miệng ngoài hợp đồng nếu có. Trang này sẽ được đưa người mua xem, và là căn cứ cho mọi trao đổi với người thuê.

Hai hướng: bán kèm người thuê hay giao nhà trống

Bán kèm người thuê. Người mua nhận lại hợp đồng thuê, tiếp tục cho thuê. Hướng này hợp với người mua tìm nhà để cho thuê, nhất là nhà mặt tiền kinh doanh. Người thuê ít bị xáo trộn, người bán không phải bồi thường chấm dứt trước hạn.

Chấm dứt thuê để giao nhà trống. Người bán thoả thuận với người thuê chấm dứt hợp đồng trước khi giao nhà. Hướng này hợp với người mua để ở. Có thể phải bồi thường theo hợp đồng hoặc theo thoả thuận, và cần cho người thuê đủ thời gian tìm chỗ mới.

Chờ hết hạn thuê. Nếu hợp đồng thuê sắp hết, người bán có thể rao bán với thời điểm giao nhà sau ngày hết hạn. Người mua biết trước, không ai phải bồi thường.

Để người mua quyết định. Rao bán và nói rõ tình trạng cho thuê, để người mua chọn giữ người thuê hay muốn giao nhà trống. Khi đã có người mua, người bán mới đàm phán cụ thể với người thuê.

Báo người thuê thế nào

Báo sớm, trực tiếp, trước khi đăng tin bán. Người thuê phát hiện ra qua tin rao hay qua người lạ đến hỏi sẽ cảm thấy bị coi thường, và một người thuê không vui có thể làm khó mọi buổi dẫn xem nhà. Gặp mặt hoặc gọi điện, sau đó gửi tin nhắn hoặc văn bản ghi lại những gì đã nói để có ghi lại.

Nói rõ những gì người thuê cần biết: chủ nhà định bán, hợp đồng thuê vẫn được tôn trọng theo thoả thuận, dự kiến hướng nào trong hai hướng trên, sẽ có người đến xem nhà và xin phối hợp. Nếu có khả năng chấm dứt thuê trước hạn, nói luôn để người thuê có thời gian chuẩn bị, và cho biết người bán sẵn sàng thoả thuận về bồi thường theo hợp đồng.

Một số người thuê lâu năm có thể muốn mua chính căn nhà mình đang thuê. Hỏi thăm điều đó là cách tôn trọng, và đôi khi là cách bán nhanh nhất: người thuê đã biết rõ mọi ưu nhược của căn nhà. Nếu pháp luật hiện hành có quy định về quyền ưu tiên mua cho người thuê trong trường hợp của mình, càng cần thực hiện đúng việc thông báo đó.

Dẫn người mua xem nhà mà vẫn tôn trọng người thuê

Người thuê đang ở hợp pháp trong căn nhà, nên mọi buổi dẫn xem cần sự đồng ý của họ. Những điều nên thống nhất:

  • Khung giờ được dẫn khách, ví dụ một vài buổi chiều trong tuần và một buổi cuối tuần.
  • Báo trước ít nhất một ngày cho mỗi buổi xem, không dẫn khách đến bất ngờ.
  • Số người tối đa mỗi lần, và người bán hoặc người được uỷ quyền luôn đi cùng.
  • Không vào nhà khi người thuê vắng mặt nếu họ không đồng ý.
  • Không chụp ảnh đồ đạc, giấy tờ, khuôn mặt của người thuê; tin rao dùng ảnh đã chụp trước hoặc ảnh không có đồ cá nhân.
  • Với nhà cho thuê kinh doanh, tránh giờ cao điểm bán hàng của người thuê.

Nhiều chủ nhà tặng người thuê một khoản nhỏ hoặc giảm một tháng tiền thuê để cảm ơn sự phối hợp. Không bắt buộc, nhưng giúp các buổi xem nhà trôi chảy hơn rất nhiều.

Tiền cọc của người thuê: chuyển giao hay hoàn trả

Tiền đặt cọc thuê nhà là một điểm hay bị quên khi mua bán. Nếu bán kèm người thuê, cần thoả thuận rõ: người bán trả lại cọc cho người thuê rồi người thuê đặt cọc lại cho chủ mới, hay người bán chuyển khoản cọc cho người mua và người mua nhận nghĩa vụ hoàn cọc khi hợp đồng thuê kết thúc. Cách nào cũng cần người thuê biết và đồng ý, ghi lại bằng văn bản ba bên nếu được.

Nếu chấm dứt thuê trước khi giao nhà, người bán hoàn cọc cho người thuê sau khi hai bên kiểm tra hiện trạng căn nhà, trừ các khoản theo hợp đồng nếu có. Làm biên bản trả nhà ghi rõ tình trạng, số điện nước cuối cùng, đồ đạc của chủ nhà còn lại, khoản cọc hoàn trả.

Đừng để tiền cọc rơi vào vùng mơ hồ “chủ mới lo”. Khi hợp đồng thuê kết thúc mà không ai nhận trách nhiệm hoàn cọc, người thuê sẽ tìm đến người bán cũ, và một tranh chấp nhỏ có thể kéo dài nhiều tháng.

Hợp đồng mua bán với nhà đang cho thuê cần ghi gì thêm

Hợp đồng chuyển nhượng hoặc phụ lục kèm theo nên nói rõ căn nhà đang được cho thuê, người thuê là ai, thời hạn thuê, tiền thuê, tiền cọc, và người mua đã được xem hợp đồng thuê. Nếu bán kèm người thuê, ghi rõ từ ngày nào tiền thuê thuộc về chủ mới. Nếu giao nhà trống, ghi rõ ngày giao và trách nhiệm của người bán nếu người thuê chưa dọn đi đúng hẹn.

Với nhà cho thuê kinh doanh, người thuê có thể đã cải tạo mặt bằng: làm vách ngăn, thay cửa cuốn, lắp đặt hệ thống điện riêng. Hợp đồng thuê thường quy định phần nào người thuê được tháo đi, phần nào để lại. Người mua cần biết điều đó để hình dung căn nhà khi bàn giao trông như thế nào.

Các điều khoản này nên được công chứng viên hoặc người làm nghề luật xem lại. Khi có nhiều bên liên quan, như người thuê, người mua, người bán, có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn để thiết kế thứ tự ký kết hợp lý.

Những câu người mua nhà đang cho thuê hay hỏi

Người thuê trả tiền có đều không? Người mua định giữ người thuê muốn biết lịch sử thanh toán. Người bán có thể cho xem sổ ghi thu tiền hoặc sao kê chuyển khoản, đã che bớt thông tin không cần thiết, và nói thật nếu từng có tháng trễ.

Người thuê đã ở bao lâu, có định ở tiếp không? Một người thuê ổn định nhiều năm là điểm cộng. Nếu người thuê đã nói ý định dọn đi khi hết hạn, cũng nên cho người mua biết để họ tính toán.

Người thuê có sửa chữa, cải tạo gì trong nhà không? Vách ngăn, quầy kệ, hệ thống điện riêng cho bếp hay máy lạnh công suất lớn đều ảnh hưởng tới hiện trạng. Liệt kê những gì người thuê đã làm và hợp đồng thuê quy định gì về việc trả lại mặt bằng.

Có từng tranh chấp với người thuê không? Nếu từng có cãi nhau về tiền cọc, sửa chữa hay tiền điện nước, nói ra cùng cách đã giải quyết. Người mua sẽ là người tiếp tục quan hệ với người thuê, nên họ cần biết.

Tiền thuê có được kê khai, nộp thuế đầy đủ không? Đây là câu hỏi người mua cẩn thận hay đặt. Người bán trả lời đúng tình trạng của mình; nghĩa vụ thuế cho thuê nhà cụ thể ra sao cần tra quy định hiện hành hoặc hỏi cơ quan thuế.

Chốt điện nước và bàn giao

Ngày bàn giao, dù bán kèm người thuê hay giao nhà trống, nên chốt số điện, nước, chụp ảnh đồng hồ, và thống nhất ai trả các hoá đơn đến ngày nào. Nếu đồng hồ điện nước đứng tên người bán, làm thủ tục chuyển tên cho người mua theo hướng dẫn của đơn vị cung cấp, đừng để kéo dài.

Đưa người mua danh sách thông tin cần thiết: lịch thu tiền thuê, thói quen của người thuê, các lần sửa chữa trong thời gian cho thuê, những yêu cầu người thuê từng đề xuất mà chưa giải quyết. Với người thuê, giới thiệu chủ mới trực tiếp, nói rõ từ ngày nào liên hệ ai.

Một lần bàn giao rõ ràng giúp người thuê yên tâm, người mua bắt đầu thuận lợi, và người bán khép lại giao dịch mà không còn bị gọi lại vì những việc lặt vặt. Giữ lại một bộ bản sao toàn bộ giấy tờ trong ít nhất vài năm để đối chiếu nếu cần.

Câu hỏi thường gặp

Bán nhà đang cho thuê có phải đuổi người thuê ra không?

Không. Theo nguyên lý chung, việc bán nhà không tự động chấm dứt hợp đồng thuê; hợp đồng thường tiếp tục với chủ mới đến hết hạn, trừ khi các bên thoả thuận khác. Muốn giao nhà trống thì phải thoả thuận với người thuê.

Có cần báo người thuê trước khi rao bán nhà không?

Nên báo sớm và trực tiếp, trước khi đăng tin. Pháp luật nhà ở cũng có quy định về việc thông báo cho người thuê trong một số trường hợp. Báo sớm giúp các buổi dẫn xem nhà thuận lợi và giữ được thiện chí của người thuê.

Người thuê có được ưu tiên mua căn nhà đang thuê không?

Một số trường hợp pháp luật có quy định về quyền ưu tiên mua của người thuê. Điều kiện cụ thể cần tra văn bản hiện hành. Dù không bắt buộc, hỏi người thuê có muốn mua không là cách làm tôn trọng và đôi khi bán được nhanh nhất.

Tiền cọc của người thuê xử lý thế nào khi bán nhà?

Hoặc người bán hoàn cọc rồi người thuê đặt cọc lại với chủ mới, hoặc chuyển cọc sang người mua và người mua nhận nghĩa vụ hoàn cọc. Cách nào cũng cần người thuê biết, đồng ý và ghi lại bằng văn bản.

Người thuê không cho dẫn khách xem nhà thì sao?

Nói chuyện lại, đề xuất khung giờ cố định, báo trước và giới hạn số người. Có thể cảm ơn bằng một khoản nhỏ. Nếu vẫn không được, người bán có thể chờ hết hạn thuê hoặc bán cho người mua chấp nhận xem qua ảnh và giấy tờ trước.

Nhà cho thuê kinh doanh có bán kèm hợp đồng thuê được không?

Được, và thường hợp với người mua tìm nhà để cho thuê. Cần ghi rõ trong hợp đồng mua bán về người thuê, thời hạn, tiền thuê, tiền cọc và phần cải tạo mặt bằng người thuê đã làm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138