HienHuu.comHiện Hữu
Nhận nhà và việc sau khi mua

Sửa gì trước khi dọn vào nhà cũ: việc an toàn làm ngay, việc làm đẹp để sau

Trước khi dọn vào nhà cũ, ưu tiên điện an toàn, nước sạch, khoá cửa, chống dột, lan can và gas; việc làm đẹp như sơn, lát lại, thay tủ để sau khi đã ở một thời gian.

Electrician seen from behind inspecting an open breaker panel in a narrow hallway of an older house, aluminium ladder beside him, cool daylight from a side window, medium shot

Trước khi dọn vào nhà cũ, nên làm ngay những việc liên quan đến an toàn và sinh hoạt tối thiểu: hệ thống điện, nước sạch, thoát nước, khoá cửa, chỗ dột, lan can cầu thang, bếp gas; còn sơn lại, lát sàn mới, thay tủ bếp, đổi kiểu cửa thì để sau, khi đã ở một thời gian và hiểu ngôi nhà. Thứ tự này giúp gia đình ở an toàn từ đêm đầu, đồng thời không tiêu hết ngân sách vào chỗ đẹp trong khi chỗ nguy hiểm còn nguyên.

Bài này chỉ bàn chuyện ưu tiên: việc nào trước, việc nào sau, việc nào để chuyên môn quyết. Cách sửa cụ thể từng hạng mục là chuyện của thợ và của các cẩm nang cải tạo nhà; với kết cấu như nứt dầm, lún móng thì cần kỹ sư đánh giá riêng. Ở đây, mục tiêu là một danh sách giúp chủ nhà mới không bị cuốn theo lời khuyên “tiện thì làm luôn”.

Vì sao không nên sửa hết một lần

Mua nhà cũ xong, ai cũng muốn sửa một lượt cho xong rồi mới vào. Cách nghĩ ấy có lý ở chỗ đỡ bụi bặm khi đã có đồ đạc. Nhưng nó có ba cái bẫy. Thứ nhất, chưa ở thì chưa biết ngôi nhà dột chỗ nào khi mưa to, nóng chỗ nào buổi chiều, ổ cắm thiếu ở đâu, bếp có đủ sáng không. Sửa theo hình dung dễ phải sửa lại.

Thứ hai, ngân sách sau khi mua nhà thường đã mỏng. Tiêu phần lớn vào sơn, sàn, tủ thì khi phát hiện bể phốt đầy, ống nước âm tường rỉ hay mái thấm, không còn tiền để xử lý chỗ thiết yếu. Thứ ba, sửa nhiều hạng mục một lúc đòi hỏi điều phối nhiều tốp thợ; chủ nhà không có kinh nghiệm dễ để thợ sau đục hỏng phần thợ trước vừa làm.

Cách làm thận trọng hơn là chia ba đợt. Đợt một làm trước khi dọn vào: an toàn và sinh hoạt tối thiểu. Đợt hai làm trong vài tháng đầu: những chỗ đã lộ rõ khi ở thật. Đợt ba là làm đẹp và thay đổi công năng, khi đã hiểu ngôi nhà và có ngân sách rõ. Bảng dưới gợi ý cách xếp.

Bảng ưu tiên ba đợt

Xếp mức ưu tiên theo câu hỏi: nếu không làm, có ai bị nguy hiểm hay ngôi nhà có hỏng nặng thêm không?

ĐợtHạng mục thường gặpAi quyết
Một: trước khi dọn vàoĐiện an toàn, aptomat chống giật, dây cháy xém; khoá cửa; nước sạch và chỗ rò; thoát sàn, bồn cầu; chỗ dột đang chảy; lan can lỏng; bếp gas và ống dẫnThợ điện, thợ nước có nghề; kỹ sư nếu có dấu hiệu kết cấu
Hai: vài tháng đầuChống thấm sân thượng trước mùa mưa, hút bể phốt, thông cống, thay bình nóng lạnh cũ, sửa cửa kẹt, bổ sung ổ cắmChủ nhà cùng thợ, sau khi quan sát khi ở thật
Ba: khi đã hiểu ngôi nhàSơn lại, lát sàn, tủ bếp, đổi cửa, thay thiết bị vệ sinh vì kiểu dáng, sửa mặt tiềnChủ nhà, theo ngân sách và nhu cầu thật
Cần xem riêngNứt dầm, nứt chéo ở tường chịu lực, lún nghiêng, võng sànKỹ sư kết cấu đánh giá trước mọi việc khác

Hạng mục ở đợt một không cần đẹp, chỉ cần an toàn và dùng được. Ví dụ thay đoạn dây cháy xém, lắp thiết bị chống giật, chứ chưa cần đi lại toàn bộ dây điện cả nhà.

Đợt một, từng hạng mục: làm tới đâu là đủ

Điện. Mời thợ điện có nghề kiểm tủ điện tổng, aptomat từng tầng, thiết bị chống giật, các ổ cắm nóng hoặc đổi màu, dây đi nổi bị nứt vỏ, dây tiếp địa của bình nóng lạnh và máy giặt. Mục tiêu là ngắt được điện từng khu vực và không có điểm nóng. Chủ nhà không tự tháo ổ hay đấu dây.

Nước. Kiểm nguồn nước vào, van tổng, đồng hồ không quay khi khoá hết vòi, bồn chứa không rỉ, nước ra không đục và không mùi lạ. Chỗ rò nhìn thấy được thì xử lý ngay; chỗ nghi rò âm tường thì ghi lại, theo dõi, gọi thợ dò.

Thoát nước và vệ sinh. Bồn cầu xả được, phễu thu sàn không trào, ống thoát bếp không tắc. Một nhà vệ sinh dùng được đầy đủ là điều kiện tối thiểu để dọn vào.

Mái và chỗ dột. Chỗ dột đang chảy khi mưa phải che chắn hoặc xử lý tạm trước khi đặt đồ đạc, nhất là phía trên giường, tủ quần áo và ổ điện.

Cầu thang, lan can, cửa sổ tầng cao. Lan can lỏng, song cửa sổ tầng trên quá thưa, cửa ra ban công không có chốt là nguy hiểm trực tiếp cho trẻ nhỏ và người già, làm trước khi họ chuyển đến.

Bếp gas. Ống dẫn, van, bình gas chủ cũ để lại nên thay mới hoặc nhờ đơn vị cung cấp gas kiểm tra. Bếp đặt ở nơi có thông gió.

Khi đang sửa đợt một: những việc dễ phát sinh

Nhà cũ hay có những thứ chỉ lộ ra khi bắt tay vào sửa. Thợ điện mở hộp nối ra thấy dây nối xoắn tay quấn băng dính. Thợ nước tháo vòi ra thấy ống kẽm rỉ mục từ bên trong. Lúc đó thợ thường đề nghị “làm luôn cả tầng cho chắc”. Đề nghị ấy không sai, nhưng chủ nhà nên hỏi lại ba câu: chỗ này có nguy hiểm ngay không, nếu chỉ sửa đoạn hỏng thì dùng được bao lâu, làm cả tầng thì có phải đục phá những phần sẽ sửa lại ở đợt sau không.

Nếu câu trả lời là nguy hiểm, làm ngay. Nếu chỉ là xuống cấp chung, cân nhắc gộp vào đợt hai, khi đã biết luôn những chỗ khác cần đục để làm một lần. Ghi mọi phát hiện vào sổ theo dõi sửa chữa của hồ sơ ngôi nhà, kèm ảnh lúc tường còn mở. Những tấm ảnh ấy về sau rất có giá trị.

Một điểm nữa: nếu phát hiện hư hỏng mà lẽ ra chủ cũ phải biết và đã không nói, như rò nước âm sàn lâu năm làm mục dầm gỗ, hãy chụp ảnh, giữ phần vật liệu hỏng nếu được và ghi ngày phát hiện trước khi sửa. Sửa xong rồi mới nghĩ tới chuyện trao đổi với chủ cũ thì không còn gì để chứng minh.

Đợt hai: quan sát khi ở thật rồi mới quyết

Ba tháng đầu ở trong nhà cũ là giai đoạn quan sát. Ghi lại mọi điều bất thường: chỗ ẩm xuất hiện sau mưa, mùi cống vào buổi tối, aptomat nhảy khi bật cùng lúc điều hoà và bình nóng lạnh, nước yếu ở tầng trên giờ cao điểm, phòng nóng hầm buổi chiều. Mỗi ghi chép kèm ngày, giờ, thời tiết và ảnh.

Sau vài tháng, danh sách ấy cho thấy vấn đề nào lặp lại và nghiêm trọng, vấn đề nào chỉ một lần. Đó là cơ sở để gọi thợ với yêu cầu cụ thể, thay vì “anh xem giúp nhà em có gì cần sửa”. Yêu cầu càng cụ thể, báo giá càng sát, phần phát sinh càng ít.

Nếu mùa mưa sắp tới, chống thấm sân thượng và kiểm mái nên kéo lên sớm trong đợt hai. Hút bể phốt, thông cống cũng nên làm trong mấy tháng đầu, vì người mua thường không biết lần cuối chủ cũ làm là khi nào.

Đợt ba và chuyện ngân sách

Làm đẹp là phần dễ tiêu tiền nhất và cũng dễ hối tiếc nhất khi làm vội. Ở một thời gian, gia đình sẽ biết mình cần bếp rộng hơn hay phòng làm việc, cần thêm ánh sáng hay thêm chỗ cất đồ. Khi đó sơn, sàn, tủ, cửa được chọn theo nhu cầu thật, và có thể làm cùng lúc với việc đi lại điện nước nếu cần, để không phải đục hai lần.

Về ngân sách, cách thận trọng là để riêng một khoản dự phòng cho những thứ phát hiện ra sau khi ở, trước khi chi cho làm đẹp. Nhà cũ gần như luôn có vài hạng mục không lường trước. Bài này không nêu con số, vì chi phí phụ thuộc diện tích, mức xuống cấp và giá công từng nơi; chỉ nên nhớ thứ tự: an toàn, rồi tránh hỏng thêm, rồi mới tới đẹp.

Với những thay đổi lớn như nâng tầng, đổi kết cấu, mở rộng, cần xem quy định về giấy phép sửa chữa, cải tạo của địa phương trước khi làm. Ngôi nhà vừa mua mà có thêm phần sửa trái phép thì những rắc rối về giấy tờ sẽ chồng lên nhau.

Những việc không cần vội, dù thợ hay khuyên

Ngược lại với danh sách ưu tiên, có những việc nghe hợp lý nhưng hoàn toàn có thể chờ:

  • Đục bỏ toàn bộ gạch lát còn chắc chỉ vì kiểu cũ; gạch còn bám tốt, không bộp, có thể giữ vài năm.
  • Thay hết cửa gỗ cũ còn chắc, chỉ kẹt bản lề; nhiều khi chỉnh lại bản lề, ổ khoá là dùng tiếp được.
  • Đi lại toàn bộ dây điện khi thợ đã kiểm và chỉ ra vài điểm hỏng cụ thể; sửa điểm hỏng trước, đi lại toàn bộ khi có đợt cải tạo lớn.
  • Lắp hệ thống thông minh, rèm tự động, đèn trang trí trước khi biết thói quen sinh hoạt trong nhà.
  • Sơn lại mặt tiền ngay khi mái và máng nước chưa được xử lý; sơn xong gặp nước thấm từ trên xuống là bong lại.

Mỗi việc trì hoãn hợp lý là thêm một khoản dự phòng cho những thứ thật sự cần. Khi đã ở đủ lâu, chủ nhà sẽ tự biết việc nào đáng làm.

Câu hỏi thường gặp

Mua nhà cũ nên sửa gì trước khi dọn vào ở?

Ưu tiên những việc liên quan an toàn và sinh hoạt tối thiểu: hệ thống điện và thiết bị chống giật, khoá cửa, nước sạch, thoát nước và một nhà vệ sinh dùng tốt, chỗ dột đang chảy, lan can lỏng, bếp gas. Làm đẹp để sau.

Có nên sửa hết nhà cũ một lần rồi mới vào ở không?

Không nhất thiết. Chưa ở thì chưa biết ngôi nhà dột, nóng, thiếu ổ cắm ở đâu, sửa theo hình dung dễ phải sửa lại. Chia ba đợt: an toàn trước khi vào, xử lý chỗ lộ ra trong vài tháng đầu, làm đẹp khi đã hiểu ngôi nhà.

Thấy vết nứt trong nhà cũ thì có sửa luôn không?

Vết nứt chân chim ở lớp vữa thường không gấp. Nứt chéo ở tường chịu lực, nứt dầm, sàn võng hay nhà nghiêng thì phải mời kỹ sư kết cấu đánh giá trước mọi việc sửa khác, không trát che lại.

Có cần thay toàn bộ dây điện nhà cũ không?

Không phải lúc nào cũng cần. Mời thợ điện có nghề kiểm tủ điện, aptomat, chống giật, các điểm nóng và dây nứt vỏ. Sửa điểm hỏng trước để an toàn; đi lại toàn bộ khi có đợt cải tạo lớn hoặc khi thợ đánh giá hệ thống đã quá cũ.

Phát hiện hư hỏng chủ cũ giấu khi đang sửa thì làm gì?

Dừng phần việc ở chỗ đó, chụp ảnh, quay phim, ghi ngày phát hiện và giữ vật liệu hỏng nếu được trước khi sửa tiếp. Sau đó trao đổi với chủ cũ; nếu giá trị lớn, hỏi người làm nghề luật trước khi quyết định.

Nên để dự phòng bao nhiêu khi sửa nhà cũ?

Không có con số chung vì phụ thuộc diện tích và mức xuống cấp. Nguyên tắc là để riêng một khoản cho những thứ phát hiện sau khi ở, trước khi chi cho làm đẹp, vì nhà cũ gần như luôn có hạng mục không lường trước.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138