HienHuu.comHiện Hữu
Nhận nhà và việc sau khi mua

Cập nhật phần nhà lên sổ sau khi mua: làm cùng lúc sang tên hay làm riêng sau

Nhà cũ chưa có trên sổ có ba đường: bên bán đăng ký trước khi bán, làm cùng hồ sơ sang tên nếu nơi nhận chấp nhận, hoặc người mua sang tên đất trước rồi đăng ký nhà sau.

Surveyor seen from behind aiming a handheld laser distance meter at the facade of a four storey tube house from the street, clear morning light, low angle shot

Khi ngôi nhà cũ chưa được ghi trên giấy chứng nhận, hoặc ghi chưa đúng với nhà thật, có ba đường để đưa phần nhà lên sổ: bên bán đăng ký xong rồi mới bán, làm cùng lúc với hồ sơ sang tên nếu nơi tiếp nhận chấp nhận, hoặc người mua sang tên đất trước rồi tự đăng ký phần nhà sau. Đường nào cũng làm được, nhưng mỗi đường đặt gánh nặng giấy tờ và rủi ro lên một bên khác nhau, nên cần chọn trước khi ký hợp đồng, không phải sau khi đã nhận nhà.

Bài này nhìn từ phía người mua đã hoặc sắp nhận nhà: so ba đường, giấy tờ nào thường thiếu ở đường thứ ba, cần chủ cũ hợp tác ở những bước nào, và nên ghi gì trong hợp đồng để chủ cũ không “biến mất” khi cần chữ ký. Thủ tục cụ thể theo Luật Đất đai 2024 và văn bản hướng dẫn hiện hành của từng tỉnh; nên hỏi cơ quan đăng ký đất đai hoặc bộ phận một cửa nơi có nhà trước khi chọn.

Vì sao chuyện này hay rơi vào sau ngày nhận nhà

Nhà xây sau khi có sổ, hoặc nhà đã đập đi xây lại, rất phổ biến. Đến lúc bán, bên bán thường muốn bán nhanh, không muốn mất thêm vài tháng đăng ký phần nhà. Bên mua thì thấy giá hợp lý, nhà đẹp, nghĩ rằng giấy tờ tính sau. Hợp đồng được công chứng với nội dung chuyển nhượng quyền sử dụng đất, phần nhà được nhắc thoáng qua hoặc không nhắc. Sau khi nhận nhà, người mua mới bắt đầu hỏi: bây giờ nhà này của mình về giấy tờ như thế nào.

Câu trả lời ngắn: về thực tế, người mua đang sở hữu và sử dụng ngôi nhà, vì nó gắn liền với thửa đất mình đã nhận chuyển nhượng. Về hồ sơ, ngôi nhà chưa được chứng nhận, và để chứng nhận thì cần những giấy tờ về việc xây dựng, phần lớn đứng tên người cũ. Đây là khoảng trống khiến nhiều người mua lúng túng.

Khoảng trống ấy ảnh hưởng thật khi người mua muốn thế chấp ngôi nhà, bán lại, chia cho con, hoặc khi có quy hoạch, giải toả và cần xác định tài sản được bồi thường. Làm sớm khi chủ cũ còn dễ liên lạc thì nhẹ hơn nhiều so với lúc cần gấp.

So ba đường

Bảng dưới so theo những câu hỏi người mua quan tâm nhất. Mỗi địa phương có thể có chỗ khác, nên dùng như khung để hỏi, không phải kết luận:

ĐườngAi đứng ra làmĐiểm thuậnĐiểm vướng
Bên bán đăng ký nhà trước khi bánBên bánNgười mua nhận sổ đã có nhà, rõ ràng nhấtMất thêm thời gian trước khi giao dịch; bên bán có thể đòi giá cao hơn
Làm cùng hồ sơ sang tênHai bên phối hợp, thường qua người làm thủ tụcMột lần nộp, ra sổ mới có cả nhàKhông phải nơi nào cũng nhận; hồ sơ phức tạp hơn, dễ bị yêu cầu bổ sung
Sang tên đất trước, đăng ký nhà sauNgười muaGiao dịch nhanhCần giấy tờ xây dựng đứng tên chủ cũ; nếu chủ cũ không hợp tác thì khó
Không làm gìKhông aiKhông tốn công lúc nàyRủi ro dồn về sau khi thế chấp, bán lại, bồi thường

Đường thứ nhất là an toàn nhất cho người mua. Nếu bên bán không đồng ý, đường thứ hai và thứ ba vẫn khả thi, miễn là hợp đồng ghi đủ để người mua không phụ thuộc hoàn toàn vào thiện chí của chủ cũ về sau.

Hồ sơ phần nhà thường cần những gì

Khi đăng ký phần nhà, cơ quan đăng ký thường hỏi các nhóm giấy tờ dưới đây. Tuỳ loại nhà và thời điểm xây, có nhóm được thay bằng giấy tờ khác theo quy định:

  • Giấy chứng nhận hiện có của thửa đất, đã đứng tên người mua nếu đi đường thứ ba.
  • Giấy phép xây dựng và bản vẽ kèm theo, nếu ngôi nhà thuộc diện phải có giấy phép khi xây.
  • Bản vẽ thể hiện hiện trạng ngôi nhà, do đơn vị có chuyên môn đo vẽ lập, ghi đủ diện tích xây dựng, diện tích sàn, số tầng, kết cấu.
  • Giấy tờ cho thấy ngôi nhà đã xây xong, như biên bản nghiệm thu, hoặc xác nhận của chính quyền cấp xã về thời điểm xây với nhà xây từ lâu không còn giấy tờ.
  • Hợp đồng mua bán thể hiện việc người mua nhận cả ngôi nhà trên đất, không chỉ quyền sử dụng đất.
  • Đơn đăng ký biến động hoặc đơn đề nghị theo mẫu hiện hành.

Nhóm giấy tờ xây dựng là nơi người mua hay thiếu nhất, vì nằm trong tay chủ cũ. Đây là lý do xin bản gốc hoặc bản chụp đủ trang trong buổi nhận nhà, như phần lập hồ sơ ngôi nhà đã nhắc.

Hợp đồng nên ghi gì để chủ cũ không “biến mất”

Nếu chọn đường thứ hai hoặc thứ ba, hợp đồng mua bán cần thể hiện rõ đối tượng giao dịch là quyền sử dụng đất cùng ngôi nhà trên đất, mô tả ngôi nhà như số tầng, kết cấu, diện tích sàn ước tính, và ghi rằng ngôi nhà chưa được chứng nhận trên giấy. Câu chữ cụ thể nên để công chứng viên hướng dẫn cho đúng quy định hiện hành.

Kèm theo, một điều khoản về nghĩa vụ hợp tác: bên bán giao bản gốc giấy phép xây dựng, bản vẽ, biên bản nghiệm thu và các giấy tờ liên quan; cam kết ký các giấy tờ, xác nhận cần thiết cho việc đăng ký phần nhà trong một thời hạn khi được đề nghị; cung cấp thông tin liên lạc và cập nhật khi đổi. Có thể giữ lại một phần nhỏ giá mua cho tới khi phần nhà được đăng ký xong, nếu hai bên đồng ý.

Một số gia đình còn làm thêm giấy uỷ quyền từ bên bán cho bên mua được nhân danh bên bán thực hiện các việc liên quan tới hồ sơ xây dựng trước đây. Uỷ quyền có giới hạn và có thể chấm dứt theo quy định, nên không thay được điều khoản hợp tác trong hợp đồng. Hỏi luật sư trên AI Cố Vấn hoặc công chứng viên cách kết hợp cho chắc.

Đi đường thứ ba: thứ tự việc của người mua

Khi đã sang tên đất xong và giờ mới đăng ký phần nhà, người mua có thể đi theo thứ tự sau:

  1. Gom giấy tờ xây dựng từ hồ sơ ngôi nhà; thiếu gì thì liên hệ chủ cũ theo điều khoản hợp tác.
  2. Hỏi bộ phận một cửa của UBND xã, phường hoặc cơ quan đăng ký đất đai về thành phần hồ sơ cho đúng loại nhà và thời điểm xây.
  3. Thuê đơn vị có chuyên môn đo vẽ hiện trạng; đối chiếu bản vẽ với giấy phép cũ để biết có phần nào xây khác phép.
  4. Nếu có phần xây khác phép, tìm hiểu hướng xử lý trước khi nộp, vì phần ấy có thể không được ghi nhận hoặc phải xử lý theo quy định về xây dựng.
  5. Nộp hồ sơ, theo dõi yêu cầu bổ sung, có mặt khi cơ quan đăng ký kiểm tra thực địa.
  6. Nộp các khoản nghĩa vụ tài chính theo thông báo nếu có; nhận giấy chứng nhận đã cập nhật và kiểm từng dòng.

Khi nhận kết quả, đối chiếu diện tích xây dựng, diện tích sàn, số tầng, kết cấu, năm hoàn thành với bản vẽ hiện trạng. Sai do ghi nhầm thì đề nghị đính chính ngay.

Chi phí và thời gian: cần biết những khoản nào

Đưa phần nhà lên sổ phát sinh vài nhóm chi phí, bất kể đi đường nào: chi phí đo vẽ hiện trạng do đơn vị có chuyên môn thu, các khoản phí, lệ phí đăng ký theo quy định của tỉnh, và có thể có lệ phí trước bạ đối với phần nhà theo quy định hiện hành. Ngoài ra còn công đi lại, chi phí sao chụp, chứng thực giấy tờ, và chi phí dịch vụ nếu thuê người làm hộ.

Bài này không nêu con số vì mức thu khác nhau theo tỉnh, theo diện tích và theo từng thời kỳ. Điều nên làm là hỏi rõ từng khoản trước khi bắt đầu, và trong hợp đồng mua bán thoả thuận luôn bên nào chịu khoản nào. Nếu bên bán đáng lẽ phải đăng ký phần nhà trước khi bán mà để người mua làm sau, việc chia chi phí là chỗ hợp lý để thương lượng.

Về thời gian, phần giải quyết của cơ quan đăng ký có thời hạn theo quy định, tính từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Phần chiếm thời gian thật thường là ở nhà: gom giấy tờ, chờ đơn vị đo vẽ, chờ chủ cũ ký xác nhận, bổ sung khi bị yêu cầu. Người mua có hồ sơ ngôi nhà đã sắp xếp từ ngày nhận nhà thường rút ngắn được phần này nhiều nhất.

Những trường hợp nên hỏi kỹ trước khi chọn đường

Phần nhà xây khác giấy phép nhiều. Vượt tầng, lấn chỉ giới, xây trên phần đất chưa phải đất ở. Lúc này câu hỏi không còn là làm cùng hay làm sau, mà là phần nào có thể được ghi nhận. Nên tìm hiểu trước khi mua; nếu đã mua, hỏi người làm nghề luật trước khi nộp.

Chủ cũ đã mất hoặc ra nước ngoài. Giấy tờ xây dựng đứng tên người không còn liên lạc được làm đường thứ ba khó hơn. Hỏi cơ quan đăng ký về giấy tờ thay thế, như xác nhận của chính quyền cấp xã về thời điểm xây dựng.

Nhà đang thế chấp khi mua. Nếu bên bán còn thế chấp và giải chấp ngay trong giao dịch, việc làm cùng hồ sơ có thể bị vướng thêm bước. Nói chuyện trước với bên nhận thế chấp và công chứng viên.

Nhà nằm trong khu có quy hoạch. Việc đăng ký phần nhà có thể chịu ảnh hưởng của quy hoạch tại khu vực. Tra cứu thông tin quy hoạch trước khi chọn đường và trước khi bỏ chi phí đo vẽ.

Câu hỏi thường gặp

Mua nhà mà sổ chỉ có đất thì có đăng ký nhà vào sổ được không?

Thường được, nếu ngôi nhà đủ điều kiện chứng nhận theo quy định hiện hành. Có thể để bên bán đăng ký trước khi bán, làm cùng hồ sơ sang tên nếu nơi tiếp nhận chấp nhận, hoặc người mua sang tên đất trước rồi đăng ký phần nhà sau.

Nên đăng ký phần nhà trước hay sau khi sang tên?

An toàn nhất cho người mua là bên bán đăng ký xong trước khi bán. Nếu không được, làm cùng hồ sơ sang tên hoặc làm sau đều khả thi, miễn là hợp đồng ghi rõ đối tượng là đất cùng nhà trên đất và bên bán có nghĩa vụ hợp tác.

Đăng ký phần nhà sau khi mua cần chủ cũ làm gì?

Chủ cũ thường cần giao giấy phép xây dựng, bản vẽ, biên bản nghiệm thu đứng tên họ và có thể phải ký một số xác nhận. Nên ghi nghĩa vụ hợp tác và thời hạn trong hợp đồng, kèm thông tin liên lạc của bên bán.

Hợp đồng chỉ ghi chuyển nhượng đất thì ngôi nhà có phải của người mua không?

Về thực tế ngôi nhà gắn liền với thửa đất người mua đã nhận. Nhưng khi đăng ký phần nhà, hợp đồng chỉ ghi đất có thể khiến hồ sơ bị hỏi thêm. Nên hỏi công chứng viên hoặc luật sư cách bổ sung văn bản cho rõ trước khi nộp.

Chủ cũ không còn liên lạc được thì đăng ký nhà thế nào?

Hỏi cơ quan đăng ký đất đai về giấy tờ thay thế cho phần giấy tờ xây dựng, chẳng hạn xác nhận của UBND cấp xã về thời điểm xây dựng và hiện trạng. Mỗi trường hợp khác nhau, nên mang đầy đủ giấy tờ đang có khi đến hỏi.

Phần nhà xây khác phép có được ghi vào sổ khi đăng ký không?

Không phải lúc nào cũng được. Phần xây khác phép có thể phải xử lý theo quy định về xây dựng trước, hoặc không được ghi nhận. Nên đo vẽ hiện trạng, đối chiếu với giấy phép và hỏi người làm nghề luật trước khi nộp hồ sơ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138